Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

सत्य–अनृत, प्रकाश–तमस्, स्वर्ग–नरक विवेचनम्

Truth and Untruth as Light and Darkness; Svarga and Naraka as Ethical Consequences

भूगुरुवाच मानसस्येह या मूर्तिर्ब्रिह्म॒त्वं समुपागता । तस्यासनविधानार्थ पृथिवी पद्ममुच्यते

bhṛgur uvāca mānasasyeha yā mūrtir brahmatvaṃ samupāgatā | tasyāsanavidhānārthaṃ pṛthivī padmam ucyate ||

பிருகு கூறினார்—முனிவரே! இங்கு கூறப்பட்ட ‘மானஸ’ தத்துவத்தின் ரூபமே பிரம்ம ரூபமாக வெளிப்பட்டது. அந்தப் பிரம்மாவின் ஆசனத்திற்காகவே இந்தப் பூமி ‘பத்மம்’ (தாமரை) என அழைக்கப்படுகிறது।

भृगुःBhṛgu (sage)
भृगुः:
Karta
TypeNoun
Rootभृगु
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
मानसस्यof the mind / of Mānas(a)
मानसस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootमानस
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
इहhere, in this context
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
याwhich
या:
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Singular
मूर्तिःform, embodiment
मूर्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootमूर्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
ब्रह्मत्वम्the state of Brahman / Brahmahood
ब्रह्मत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मत्व
FormNeuter, Accusative, Singular
समुपागताhas attained, has reached
समुपागता:
TypeVerb
Rootसम्-उप-आ-गम्
Formक्त (past passive participle, used actively), Feminine, Nominative, Singular
तस्यof that (one)
तस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
आसन-विधान-अर्थम्for the purpose of arranging a seat
आसन-विधान-अर्थम्:
Prayojana
TypeNoun
Rootआसनविधानार्थ
FormMasculine/Neuter, Accusative, Singular
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Nominative, Singular
पद्मम्lotus
पद्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootपद्म
FormNeuter, Nominative, Singular
उच्यतेis called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Indicative, Passive, 3rd, Singular

भरद्वाज उवाच

B
Bhṛgu
B
Brahman
B
Brahmā
P
Pṛthivī (Earth)
P
Padma (Lotus)