Shloka 33
Adhyāya 180: Jīva, Śarīra, and the Fire Analogy (भृगु–भरद्वाज संवादः)
अपगतमसुखार्थमी हनार्थ- रुपगतबुद्धिरवेक्ष्य चात्मसंस्थम् । तृषितमनियतं मनो नियम्तुं व्रतमिदमाजगरं शुचिश्ष॒रामि
apagata-masukha-artham īhanārtha-rūpagata-buddhir avekṣya cātma-saṁstham | tṛṣitam aniyataṁ mano niyantuṁ vratam idam ājagaraṁ śuciḥ śrāmi ||
ஆத்மாவில் நிலைத்திருக்கும் ஒரு மகானை நான் கண்டேன்; மக்கள் இன்பமென நாடும், ஆனால் முடிவில் துன்பமே தரும் அனைத்துப் பொருட்களிலிருந்தும் அவருடைய அறிவு விலகியிருந்தது. அவரைக் கண்டு எனக்கு உண்மை உணர்வு பிறந்தது. ஆகவே, தாகத்தால் கலங்கும் கட்டுப்பாடற்ற மனத்தை அடக்குவதற்காக, தூய மனத்துடன் இந்த ஆஜகர-விரதத்தை நான் மேற்கொள்கிறேன்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Craving-driven pursuits that promise pleasure often culminate in suffering; by recognizing this and cultivating dispassion, one should restrain the restless mind through disciplined observance—here symbolized by the ājagara-vrata, a practice of non-grasping and inner steadiness.
Bhishma reports that, after observing a self-abiding renunciant who is detached from painful worldly aims, he gains clarity and adopts the ‘python-vow’ as a method to subdue his own thirsting, uncontrolled mind.