Shloka 24
Prajñā as Pratiṣṭhā — Indra–Kāśyapa Saṃvāda (Śānti-parva 12.173)
दस्यवश्लवापि नैच्छन्त तमत्तुं पापकारिणम् | क्रव्यादा अपि राजेन्द्र कृतघ्नं नोपभुज्जते
dasyavaślavāpi naicchanta tam attuṃ pāpakāriṇam | kravyādā api rājendra kṛtaghnaṃ nopabhuñjate ||
பீஷ்மர் கூறினார்— ராஜேந்திரா! அந்தப் பாவி செய்தவனின் மாம்சத்தைத் தின்ன தஸ்யுக்களும் விரும்பவில்லை. மகாராஜா! மாம்சம் உண்ணும் உயிரினங்கள்கூட நன்றிக்கெட்டவனின் உடலை உண்ணாது—அத்தகைய அருவருப்பு நன்றிக்கேடுக்கு உண்டு.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Ingratitude (kṛtaghnatā) is portrayed as a grave moral stain: it is so repulsive that even those who live by violence (bandits) and even carnivores are said to reject association with it. The verse uses hyperbole to stress that gratitude is a foundational virtue in dharma.
Bhishma, instructing the king in Shanti Parva’s ethical discourse, cites a pointed observation: a sinful wrongdoer who is also ungrateful is considered unfit even as food. The statement functions as a moral exemplum within Bhishma’s counsel on righteous conduct.