Shloka 11
मृत्यु-काल-प्रबोधनम् (Instruction on Mortality, Time, and Truth) — Mahābhārata, Śānti-parva 169
ददतश्न यथाशक्ति यो न तुष्यति मन्दधी: । अधीैर्यमपि यो युद्धक्ते सदा मित्र नरर्षभ
bhīṣma uvāca | dadataś ca yathāśakti yo na tuṣyati mandadhīḥ | adhīryam api yo yunkte sadā mitre naraṛṣabha ||
பீஷ்மர் கூறினார்—மனுஷ்யர்களில் சிறந்தவனே! தன் திறனுக்கேற்ப அளித்தாலும் திருப்தியடையாத மந்தபுத்தியுடையவன், மேலும் நட்பில் எப்போதும் அவசரம், தைரியச் சிதைவு ஆகியவற்றை ஊட்டுபவன்—அவன் உடன்படிக்கைக்குத் தகுதியற்றவன். அவன் நம்பிக்கையைச் சிதைக்கிறான்; நியாயமான உதவி கிடைத்தாலும் நிறைவு கொள்ளான்; நலன் நாடும் நண்பர்களையும் கலக்கமடையச் செய்கிறான். ஆகவே அவனுடனும், பிறரின் குறைகளைத் தேடிக் கொண்டிருப்பவர்களுடனும் ஒருபோதும் சமாதான உடன்படிக்கை செய்யக் கூடாது. இப்போது உடன்படிக்கைக்குத் தகுதியானவர்களைச் சொல்கிறேன்—கேள்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not form alliances with people who are chronically dissatisfied even when treated fairly and who destabilize friendships by fostering impatience and distrust; such dispositions undermine dharma and practical security.
In the Shanti Parva’s instruction on statecraft and conduct, Bhishma advises the listener about whom one should not make a pact with, warning against unreliable, discontented, and friendship-corrupting individuals, and then transitions to describing those fit for alliance.