Shloka 576
बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account
On Gratitude and Friendship Ethics
Devanagari script
अचरद् वैरिसड्रेषु दावाग्निरिव कक्षग: । जैसे सूखी लकड़ी और घास-फूँसमें लगा हुआ दावानल वनके समस्त वृक्षोंको जला देता है
Translation
உலர்ந்த மரக்கட்டைகளிலும் புல்லிலும் பற்றிய காட்டுத்தீ முழுக் காட்டையும் எரித்தழிப்பதுபோல், பகவான் ருத்ரன் பகைவர்களின் கூட்டத்தில் காட்டுத்தீயெனச் சுழன்றார். அவர் தைத்யர்களை கொன்று, வெட்டி, கிழித்து, காயப்படுத்தி, துளைத்து, பிளந்து, தரையில் வீழ்த்திக்கொண்டே முன்னே சென்றார்.
Word by Word
अचरत्moved/roamed
अचरत्:
Karta
TypeVerb
Rootचर्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
अरि-सङ्घेषुamong/in the host of enemies
अरि-सङ्घेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअरि-सङ्घ
FormMasculine, Locative, Plural
दावाग्निःa forest-fire
दावाग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootदावाग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
कक्षगःmoving through thickets/brush (one that goes in the undergrowth)
कक्षगः:
Karta
TypeNoun
Rootकक्षग
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes