Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Adhyāya 164: Gautama as Guest; Kaśyapa’s Satkāra and the Fourfold Arthagati; Journey to Virūpākṣa

कुलाज्ज्ञानात्‌ तथैश्वर्यान्मदो भवति देहिनाम्‌ | एभिरेव तु विज्ञातै: स च सद्यः प्रणश्यति

உயர்ந்த குலம், சிறந்த ஞானம், செல்வச் செழிப்பு ஆகியவற்றின் அகந்தையால் உடலோடு தன்னை ஒன்றாக்கிக் கொள்ளும் மனிதருக்கு ‘மதம்’ (அகந்தை மயக்கம்) ஏற்படுகிறது; ஆனால் இவற்றின் உண்மை இயல்பை அறிந்தவுடன் அந்த மதம் உடனே அழிகிறது.

कुलात्from (one's) family/lineage
कुलात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Ablative, Singular
ज्ञानात्from knowledge
ज्ञानात्:
Apadana
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Ablative, Singular
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
ऐश्वर्यात्from power/wealth/sovereignty
ऐश्वर्यात्:
Apadana
TypeNoun
Rootऐश्वर्य
FormNeuter, Ablative, Singular
मदःpride/intoxication (of arrogance)
मदः:
Karta
TypeNoun
Rootमद
FormMasculine, Nominative, Singular
भवतिarises/comes to be
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
देहिनाम्of embodied beings/men
देहिनाम्:
TypeNoun
Rootदेहिन्
FormMasculine, Genitive, Plural
एभिःby these (things)
एभिः:
Karana
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
तुbut/however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विज्ञातैःwhen known/understood
विज्ञातैः:
Karana
TypeAdjective
Rootवि-ज्ञा
FormPast Passive Participle (क्त), Masculine/Neuter, Instrumental, Plural
सःthat (pride)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सद्यःimmediately
सद्यः:
TypeIndeclinable
Rootसद्यः
प्रणश्यतिperishes/is destroyed
प्रणश्यति:
TypeVerb
Rootप्र-नश्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada

भीष्म उवाच