Shloka 12
नृशंस-लक्षणनिर्णयः | Determining the Marks of Cruel Conduct
Nṛśaṃsa
न हि बुद्धया सम किंचिद् विद्यते पुरुषे नृप । तथा बलेन राजेन्द्र न समो5स्तीह कक्षन
na hi buddhyā samaṁ kiñcid vidyate puruṣe nṛpa | tathā balena rājendra na samo 'stīha kaścana ||
பீஷ்மர் கூறினார்—ஓ அரசே! மனிதனுள் புத்திக்கு நிகரானது வேறொன்றுமில்லை. ஓ அரசர்களில் சிறந்தவனே! இவ்வுலகில் புத்தியால் வழிநடத்தப்படும் வலிமையுடையவனுக்கு இணையானவர் எவரும் இல்லை; ஆகவே மேன்மை வெறும் வலிமையில் அல்ல, விவேகம் செலுத்தும் வலிமையிலேயே உள்ளது.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Intelligence (buddhi) is the highest human asset, and strength (bala) becomes truly effective and admirable only when governed by discernment; mere power without wisdom is not the standard of excellence.
In the Shanti Parva’s instruction to the king, Bhishma continues his counsel on righteous rule and personal conduct, emphasizing that a ruler’s real superiority comes from wise judgment and the disciplined use of power.