Shloka 12
Satya-lakṣaṇa (The Characteristics and Forms of Truth) | सत्यलक्षणम्
एष चेष्टयते सम्यक् प्राणिन: सम्यगायतः: । असम्यगायतो भूयश्चनेष्टते विकृतं नूषु
eṣa ceṣṭayate samyak prāṇinaḥ samyag-āyataḥ | asamyag-āyato bhūyaś ceṣṭate vikṛtaṃ nṛṣu ||
நாரதர் கூறினார்—இந்த உயிர்தத்துவம் உடலில் முறையாகப் பரவி சமநிலையுடன் செயல்பட்டால், எல்லா உயிர்களையும் ஒழுங்கான செயல்களில் ஈடுபடச் செய்கிறது; ஆனால் அது முறையாக இயங்காவிட்டால், மனிதர்களில் விகாரமான செயற்பாடுகளையும் உடல் கோளாறுகளையும் மீண்டும் உண்டாக்குகிறது.
नारद उवाच
Educational Q&A
Rightly regulated prāṇa (vital force) sustains orderly action and well-being; when prāṇa becomes imbalanced or improperly directed, it produces disorder—both as bodily विकृति (abnormality) and as distorted activity—implying an ethical need for self-regulation and balance.
In Śānti Parva’s instructional setting, Nārada explains a principle of embodied life: the properly functioning life-breath animates all beings, while its improper functioning leads to dysfunction and disturbance in humans.