Shloka 3
Tapas as the Root of Attainment (तपः—साधनमूलप्रशंसा)
आत्मनो बलमास्थाय कथं वर्तेत मानव: । आगच्छतो>तिक्रुद्धस्य तस्योद्धरणकाम्यया
ātmano balam āsthāya kathaṁ varteta mānavaḥ | āgacchato 'tikruddhasya tasyoddharaṇakāmyayā ||
யுதிஷ்டிரன் கேட்டான்—பிதாமஹா! தன் வலிமையையே ஆதாரமாகக் கொண்டு, வேரோடு அகற்றும் நோக்கில் மிகக் கோபத்துடன் முன்னே வரும் அந்த வலிமைமிக்க பகைவனை எதிர்கொள்ளும் போது மனிதன் எவ்வாறு நடந்துகொள்ள வேண்டும்? எந்த நடத்தையே அவனைப் பாதுகாக்கும்?
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-question about practical ethics: when one has foolishly provoked a much stronger adversary, mere bravado is useless; one must adopt conduct grounded in realistic self-assessment, restraint, and protective strategy rather than pride.
In Śānti Parva, Yudhiṣṭhira consults Bhīṣma on righteous conduct and policy. Here he asks how a weaker person should behave when a powerful, nearby, capable enemy—angered by the weaker person’s improper words—attacks with the intent to destroy him.