Shloka 15

अज्ञान–लोभयोः परस्परहेतुत्वम्

Mutual Causality of Ignorance and Greed

Devanagari script

अत्राप्युदाहरन्तीमा गाथा: सत्यवता कृता: । यथा कुमार: सत्यो वै नैव पुण्यो न पापकृत्‌

Transliteration

atrāpy udāharantīmā gāthāḥ satyavatā kṛtāḥ | yathā kumāraḥ satyo vai naiva puṇyo na pāpakṛt ||

Translation

இவ்விஷயத்திலும் சத்தியவான் இயற்றிய இக்கீதைகள் எடுத்துக்காட்டாகச் சொல்லப்படுகின்றன—போர், வெறுப்பு ஆகிய உந்துதல்களிலிருந்து விடுபட்ட சிறுவன் இயல்பாகவே உண்மையிலே நிலைத்திருப்பான்; அவன் திட்டமிட்டு புண்ணியம் ஈட்டவும் மாட்டான், பாவம் செய்யவும் மாட்டான். அதுபோலவே ஒவ்வொரு உயர்ந்த மனிதனும் உண்மையில் நிலைத்து, பகை உணர்ச்சியால் மாசுபடாமல் இருக்க வேண்டும்.

Word by Word

• {'atra api': 'here also

• in this matter too', 'udāharanti': 'they cite

• they adduce as an example', 'imāḥ': 'these', 'gāthāḥ': 'verses

• didactic stanzas', 'satyavatā': 'by Satyavān (instrumental singular)', 'kṛtāḥ': 'made

• composed', 'yathā': 'just as', 'kumāraḥ': 'a boy

• a youth', 'satyaḥ': 'truthful

• devoted to truth', 'vai': 'indeed

• certainly (emphatic particle)', 'na eva': 'not at all', 'puṇyaḥ': 'meritorious (one who performs merit)', 'na pāpakṛt': 'nor a doer of sin

Speaker

शौनक उवाच

Characters & Entities

• Śaunaka
• Satyavān
• kumāra (a boy/youth)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Truthfulness that is free from hostility and harmful intent is presented as an ideal: like a child who is naturally guileless, the noble person should remain established in truth and avoid deliberate sin, not being driven by aggressive passions.

What is happening in the narrative?

Śaunaka introduces an illustrative citation: he points to didactic stanzas attributed to Satyavān, using the example of a child’s natural truthfulness to explain a moral point about the conduct of the श्रेष्ठ (noble) person.