Shloka 55
Daṇḍa as the Foundation of Social Order (दण्डप्रतिष्ठा)
आततायी हि यो हन्यादाततायिनमागतम् । न तेन भ्रूणहा स स्यान्मन्युस्तं मन्युमारछति
arjuna uvāca | ātatāyī hi yo hanyād ātatāyinam āgatam | na tena bhrūṇahā sa syān manyus taṃ manyum ṛcchati ||
ஆயுதம் ஏந்தி கொல்ல வருகிற அந்த ஆத்ததாயியை ஒருவர் எதிர்த்து கொன்றால், அவன் கருவழிப்பு (ப்ரூணஹத்யா) பாவத்தில் பங்காளி ஆகான்; ஏனெனில் கொலைக்குத் துடிக்கும் தாக்குதலாளியின் கோபமே, தற்காப்பு செய்பவனின் உள்ளத்திலும் அந்தக் கணமே கோபத்தை எழுப்புகிறது।
अजुन उवाच
Educational Q&A
Killing an armed aggressor who comes to murder is treated as a dharmic act of defense, not as a grievous sin like bhrūṇa-hatyā; moral culpability is mitigated because the attacker’s violent intent and wrath drive the confrontation.
Arjuna argues a point of dharma: when a person is confronted by an ātatāyin (a deadly assailant), slaying that aggressor in response does not make the defender a ‘bhrūṇahā’; he frames it as a compelled defensive act arising from the attacker’s aggression.