Shloka 11
Daṇḍa as the Foundation of Social Order (दण्डप्रतिष्ठा)
यत्र श्यामो लोहिताक्षो दण्डश्चरति सूद्यत: । प्रजास्तत्र न मुहान्ते नेता चेत् साधु पश्यति
yatra śyāmo lohitākṣo daṇḍaś carati sūdyataḥ | prajāstatra na muhyante netā cet sādhu paśyati ||
எங்கு தண்டம்—கருமையும் செங்கண்களும் உடையது—எப்போதும் தண்டிக்கத் தயாராய் உலாவுகின்றதோ, எங்கு அரசன் குற்றங்களை விழிப்புடன், விவேகத்துடன் கண்காணிக்கிறானோ, அங்கு மக்கள் மயக்கமடையார், அலட்சியமும் செய்யார்; நீதியான மேற்பார்வையும் ஒழுக்கத்தின் உறுதியான இருப்பும் ஒழுங்கை நிலைநிறுத்தும்।
अजुन उवाच
Educational Q&A
Effective and ethical governance requires the credible presence of punishment (daṇḍa) and the ruler’s careful oversight; when discipline is ready and judgement is vigilant, society avoids moral and civic negligence.
The speaker describes the conditions of a well-governed realm: punishment is actively operative and the ruler attentively observes wrongdoing; as a result, the people do not lapse into disorder or heedlessness.