Shloka 45
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
Devanagari script
“किसी यथार्थ कारणसे शत्रुके मनमें विश्वास उत्पन्न करके जब कभी उसका पैर लड़खड़ाता देखे अर्थात् उसे कमजोर समझे तभी उसपर प्रहार कर दे ।। अशड्क््यमपि शड्केत नित्यं शड्केत शड्कितात् । भयं हाशड्किताज्जातं समूलमपि कृन्तति
Translation
உண்மையெனத் தோன்றும் காரணத்தால் முதலில் பகைவரின் மனத்தில் நம்பிக்கையை உருவாக்கி, அவன் காலடி தடுமாறுவதைப் பார்த்தவுடன்—அதாவது அவன் பலவீனன் என அறிந்தவுடன்—அப்பொழுதே தாக்கு. சந்தேகிக்கத் தேவையில்லாததிலும் சந்தேகம் கொள்; சந்தேகத்திற்குரியவனைப் பற்றி என்றால் எப்போதும் சந்தேகித்து விழிப்பாயிரு. ஏனெனில் கவனக்குறைவிலிருந்து எழும் அச்சம் வேரோடு அழித்துவிடும்.
Word by Word
अशङ्क्यम्even what seems not-to-be-suspected
अशङ्क्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअशङ्क्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
शङ्केतone should suspect
शङ्केत:
TypeVerb
Rootशङ्क्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
शङ्केतone should suspect
शङ्केत:
TypeVerb
Rootशङ्क्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
शङ्कितात्from one who is suspected / from the suspected (person)
शङ्कितात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशङ्कित
FormMasculine, Ablative, Singular
भयम्fear
भयम्:
Karta
TypeNoun
Rootभय
FormNeuter, Nominative, Singular
हindeed/for emphasis
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
अशङ्कितात्from one who is not suspected / from the unsuspected (person)
अशङ्कितात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअशङ्कित
FormMasculine, Ablative, Singular
जातम्arisen/born
जातम्:
TypeAdjective
Rootजात
FormNeuter, Nominative, Singular
समूलम्root-and-all, with the root
समूलम्:
TypeAdjective
Rootसमूल
FormNeuter, Accusative, Singular
अपिeven
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कृन्ततिcuts off/destroys
कृन्तति:
TypeVerb
Rootकृत्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes