Shloka 150
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
ब्रवीषि मधुरं यच्च प्रियो मे5द्य भवानिति
bravīṣi madhuraṁ yac ca priyo me ’dya bhavān iti |
பீஷ்மர் கூறினார்—“நீ இனிய சொற்களால் ‘இன்று நீ எனக்கு மிகப் பிரியமானவன்’ என்று சொல்கிறாய்; அதற்கும் காரணம் உண்டு, நண்பா! அதை நான் விரிவாகச் சொல்கிறேன்—கேள். காரணத்தினாலேயே மனிதன் அன்புக்குரியவனாகிறான்; காரணத்தினாலேயே வெறுப்புக்குரியவனாகிறான்.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that affection and hostility are not random: people become loved or hated due to identifiable causes—conduct, qualities, and reasons that can be examined ethically.
In the Shanti Parva’s instruction-setting, Bhishma responds to a listener’s flattering statement (“you are dear to me today”) and frames it as something explainable by reasons, promising a detailed account of why love and hatred arise.