Shloka 20
Kośa-saṃjanana and Subtle Dharma
Treasury Formation and Fine-Grained Ethics
स शेषकारिणतस्तत्र शेषं पश्यन्ति सर्वश: | नि:शेषकारिणो नित्यं नि:शेषकरणाद् भयम्
sa śeṣa-kāriṇatas tatra śeṣaṃ paśyanti sarvaśaḥ | niḥśeṣa-kāriṇo nityaṃ niḥśeṣa-karaṇād bhayam ||
பிறருடைய செல்வத்தை எடுக்கும் போது சிறிது மீதமாய் விடுகிற கள்வர்கள், எங்கும் தங்களுடைய செல்வமும் மீதமாய் காக்கப்படுவதைப் பார்க்கிறார்கள்; ஆனால் எதையும் மீதமாய் விடாமல் முற்றிலும் பறிப்பவர்கள், தங்களுடைய செல்வமும் முழுதாய் அழிந்துவிடுமோ என்ற அச்சத்தில் எப்போதும் வாழ்கிறார்கள்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Moderation and restraint in taking from others protects one’s own security: leaving something for others reduces retaliation and karmic/social backlash, whereas total plunder breeds constant fear of total loss.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and right conduct, Bhīṣma advises Yudhiṣṭhira through a general maxim: how one treats others’ property shapes one’s own stability—restraint leads to preservation, ruthless taking leads to anxiety and ruin.