Shloka 17
Kośa, Bala, and Maryādā: Treasury, Capacity, and Enforceable Limits (कोश-बल-मर्यादा)
अनन्तरं क्षत्रियस्य तत्र कि विचिकित्स्यते | यथास्य धर्मों न ग्लायेन्नेयाच्छत्रुवशं यथा । तत् कर्तव्यमिहेत्याहुर्नात्मानवसादयेत्
anantaraṃ kṣatriyasya tatra kiṃ vicikitsyate | yathāsya dharmo na glāyen neyāc chatrūvaśaṃ yathā | tat kartavyam ihāty āhur nātmānam avasādayet |
பீஷ்மர் கூறினார்—ஆபத்து நீங்கிய பின் க்ஷத்திரியனுக்கு இன்னும் என்ன ஐயம்? அவன் தன் தர்மம் சிதையாதபடியும், பகைவரின் ஆட்சிக்குள் விழாதபடியும் நடக்க வேண்டும். இதுவே இங்கு அவனுடைய கடமை என்று ஞானிகள் கூறினர்; அவன் தன்னைத் தாழ்த்திக் கொள்ளவும், மீண்டும் துன்பத்தில் தள்ளிக் கொள்ளவும் கூடாது।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A kshatriya’s post-crisis duty is to preserve dharma and political independence: act so that righteous conduct is not weakened and so that one does not become subject to an enemy; do not lapse into self-defeating despair or negligence.
In Bhishma’s instruction to Yudhishthira in the Shanti Parva, he addresses the doubt about what a warrior-ruler should do after danger has passed, and he resolves it by prioritizing the maintenance of dharma and avoidance of subjugation.