Shloka 38
Nakula’s Counsel on Yajña, Dāna, and Tyāga (नकुलोपदेशः—यज्ञदानत्यागविचारः)
क्षात्रेण धर्मेण पराक्रमेण जित्वा महीं मन्त्रविद्भ्य: प्रदाय । नाकस्य पृष्ठेडसि नरेन्द्र गन्ता न शोचितव्यं भवताद्य पार्थ
kṣātreṇa dharmeṇa parākrameṇa jitvā mahīṃ mantravidbhyaḥ pradāya | nākasya pṛṣṭheḍasi narendra gantā na śocitavyaṃ bhavatā'dya pārtha ||
நகுலன் கூறினான்—க்ஷாத்திர தர்மமும் வீரப் பராக்கிரமமும் கொண்டு பூமியை வென்று, மந்திரமும் நெறியும் அறிந்தோர்க்கு அதை அளித்த பின், ஓ அரசே! நீர் விண்ணுலகின் உச்சிக்கு செல்வீர். ஆகையால், ஓ பார்த்தா! இன்று நீர் துயரப்படுதல் வேண்டாம்.
नकुल उवाच
Educational Q&A
Nakula links righteous kingship to two ethical pillars: (1) victory gained through kṣatriya-dharma and courage, and (2) non-attachment expressed through giving the conquered realm to the wise. Such action, combining duty with generosity/renunciation, is presented as a path to heavenly merit; hence grief is discouraged.
Nakula addresses a king—calling him both ‘narendra’ and ‘Pārtha’—to console him. He argues that after fulfilling warrior-duty in conquest and then relinquishing the fruits by gifting the earth to learned counselors/Brahmins, the king is destined for heaven, so present sorrow is inappropriate.