Shloka 21
Bhṛtya-niyoga: Role-appropriate appointment of servants and protection of the royal treasury (भृत्यनियोगः कोशरक्षणं च)
संगृहीतजनो<स्तब्ध: प्रसन्नचदन: सदा । सदा भृत्यजनापेक्षी न क्रोधी सुमहामना:
saṅgṛhītajano 'stabdhaḥ prasannavadanaḥ sadā | sadā bhṛtyajanāpekṣī na krodhī sumahāmanāḥ ||
தலைவன் நல்லவர்களைச் சேர்த்துக் காத்திட வேண்டும்; மந்தத்தையும் அகந்தையையும் விட்டு, எப்போதும் மலர்ந்த முகத்துடன் இருக்க வேண்டும்; சேவகர்-சார்ந்தோரின் தேவைகளை இடையறாது கவனிக்க வேண்டும்; யாரிடமும் கோபம் கொள்ளாமல், பரந்தும் தாராளமும் ஆன இதயத்தைப் பேண வேண்டும்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler or responsible person should cultivate people through kindness and steadiness: be approachable (not rigid or arrogant), keep a pleasant demeanor, care for servants and dependents, avoid anger, and remain magnanimous—these traits preserve loyalty and dharmic order.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and governance, Bhishma is advising Yudhishthira on the qualities of an ideal leader—how to relate to people, manage temperament, and sustain a harmonious household or kingdom.