Shloka 13
Bhṛtya-niyoga: Role-appropriate appointment of servants and protection of the royal treasury (भृत्यनियोगः कोशरक्षणं च)
चौक्ष॑ं चौक्षजनाकीर्ण सुमुखं सुखदर्शनम् । नायकं॑ नीतिकुशलं गुणचेष्टासमन्वितम्
bhīṣma uvāca | caukṣaṃ caukṣa-janākīrṇaṃ sumukhaṃ sukha-darśanam | nāyakaṃ nīti-kuśalaṃ guṇa-ceṣṭā-samanvitam ||
பீஷ்மர் கூறினார்—அரசன் அமைச்சராக நியமிக்க வேண்டியது, தெளிந்த பார்வையும் விவேகமும் உடையவனை; விவேகிகளால் சூழப்பட்டவனை; முகம் இனிமையும் தோற்றம் மனமகிழ்வும் உடையவனை; தலைமைக்குத் தகுதியானவனை, அரசியல் நெறியில் தேர்ந்தவனை, உயர்ந்த குணங்களும் கட்டுப்பட்ட நடத்தையும் கொண்டவனை ஆகும்.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king should choose ministers by character and competence: clear discernment, pleasing and trustworthy demeanor, leadership capacity, mastery of nīti (policy and ethical governance), and a life shaped by virtues and disciplined conduct.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhishma advises Yudhishthira on governance, here describing the qualities that make a person worthy to serve as a royal minister and guide the king’s decisions.