Shloka 8
Durgātitaraṇa—Conduct for Crossing Difficulties (दुर्गातितरणम्)
ये न लोभान्नयन्त्यर्थान् राजानो रजसान्विता: । विषयान् परिरक्षन्ति दुर्गाण्यतितरन्ति ते,जो रजोगुणसम्पन्न राजा लोभवश प्रजाके धनका अपहरण नहीं करते हैं और अपने राज्यकी सब ओरसे रक्षा करते हैं, वे भी दुर्गम दुःखोंको लाँघ जाते हैं
ye na lobhān nayanty arthān rājāno rajasānvitāḥ | viṣayān parirakṣanti durgāṇy atitaranti te ||
பீஷ்மர் கூறினார்—ரஜோகுணத்தின் தாக்கம் இருந்தாலும், பேராசையால் குடிகளின் செல்வத்தைப் பறிக்காமல், தம் அரசையும் அதன் வளங்களையும் எல்லாத் திசைகளிலும் காக்கும் அரசர்கள், கடக்க இயலாததுபோல் தோன்றும் துன்பங்களையும் அபாயங்களையும் கடந்துசெல்வர்।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler may possess rajas (drive and ambition), but must not be ruled by lobha (greed). Ethical restraint in revenue and property, combined with vigilant protection of the kingdom, enables a king to overcome even severe crises.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises Yudhishthira about the qualities of good governance, praising kings who avoid greedy expropriation and who actively safeguard their territories and resources.