Shloka 18
Durgātitaraṇa—Conduct for Crossing Difficulties (दुर्गातितरणम्)
जो दूसरोंकी सम्पत्तिसे ईर्ष्यावश जलते नहीं हैं और ग्राम्य विषय-भोगसे निवृत्त हो गये हैं, वे मनुष्योंमें श्रेष्ठ साधु पुरुष दुस्तर विपत्तिसे छुटकारा पा जाते हैं ।। सर्वान् देवान् नमस्यन्ति सर्वधर्माश्चव शृण्वते । ये श्रद्दधाना: शान्ताश्न दुर्गाण्यतितरन्ति ते,जो सब देवताओंको प्रणाम करते और सभी धर्मोको सुनते हैं, जिनमें श्रद्धा और शान्ति विद्यमान है, वे सम्पूर्ण दुःखोंसे पार हो जाते हैं
yo 'nyasya sampattito īrṣyāvaśāj jvalati na ca grāmya-viṣaya-bhogebhyo nivṛttaḥ, sa manuṣyeṣu śreṣṭhaḥ sādhu-puruṣo dustarāyā vipatter mokṣam āpnoti. sarvān devān namasyanti sarva-dharmāṃś caiva śṛṇvate; ye śraddadhānāḥ śāntāś ca te durgāṇy atitaranti.
பீஷ்மர் கூறினார்—பிறரின் செல்வத்தைக் கண்டு பொறாமையால் எரியாதவர்களும், கிராமிய இன்பவிளையாட்டுகளிலிருந்து விலகியவர்களும் மனிதர்களில் சிறந்த சாது; அவர்கள் கடந்து செல்ல அரிதான பேரிடர்களிலிருந்தும் விடுதலை பெறுவர்। மேலும், எல்லாத் தேவர்களுக்கும் வணங்கி, எல்லா தர்மங்களின் போதனைகளையும் கேட்பவர்கள்—நம்பிக்கையும் உள்ளமைதியும் உடையவர்கள்—கடினமான துன்பவழிகளைத் தாண்டி, துயரத்தின் பரப்பையும் கடந்து விடுவர்।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Freedom from envy and withdrawal from crude sense-indulgence are marks of the best people; coupled with reverence, attentive hearing of dharmic teachings, faith, and inner peace, these virtues enable one to overcome even formidable calamities and suffering.
In the Śānti Parva’s instruction section, Bhīṣma is advising Yudhiṣṭhira on righteous conduct and inner discipline after the war, emphasizing ethical purification (non-envy, restraint) and devotional-attentive orientation (reverence to the gods, listening to dharma) as practical means to endure and transcend misfortune.