Previous Verse

Shloka 243

Śalya’s Consecration as Senāpati and Kṛṣṇa’s Counsel to Yudhiṣṭhira (शल्यस्य सेनापत्यभिषेकः)

यत्र मित्रममित्रं वा परीक्षन्ते बुधा जना: । तदनन्तर राजा दुर्योधनने भूमिपर खड़ा हो रथपर बैठे हुए रणभूमिमें द्रोण और भीष्मके समान पराक्रमी राजा शल्यसे हाथ जोड़कर कहा--"मित्रवत्सल! आज आपके मित्रोंक सामने वह समय आ गया है जब कि दविद्वान्‌ पुरुष शत्रु या मित्रकी परीक्षा करते हैं

yatra mitram amitraṃ vā parīkṣante budhā janāḥ | tad-anantaraṃ rājā duryodhanaḥ bhūmipar khaḍgaṃ dhṛtvā rathopaviṣṭaḥ raṇabhūmau droṇa-bhīṣma-samānāṃ parākramavantaṃ rājānaṃ śalyaṃ hasta-yugmaṃ kṛtvā uvāca— “mitra-vatsala! adya te mitrāṇāṃ samakṣaṃ sa kālaḥ prāptaḥ yatra vidvān puruṣāḥ śatruṃ vā mitraṃ vā parīkṣante.”

சஞ்சயன் கூறினான்— ஞானிகள் ஒருவன் உண்மையில் நண்பனா பகைவனா என்று சோதிக்கும் தருணம் வந்தபின், அரசன் துரியோதனன் வாளை கையில் கொண்டு முதலில் தரையில் நின்று, பின்னர் போர்க்களத்தில் தேரில் அமர்ந்து, துரோணன்-பீஷ்மன் போன்ற வீரத்தையுடைய மத்ரராஜன் சல்யனை கைகூப்பி உரைத்தான்— “மித்திரவத்சல! இன்று உன் நண்பர்கள் முன்னிலையில், விவேகிகள் பகைவனா நண்பனா என்று தீர்மானிக்கும் நேரம் வந்துவிட்டது।”

यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
मित्रम्a friend
मित्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootमित्र
FormNeuter, Nominative, Singular
अमित्रम्an enemy
अमित्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootअमित्र
FormNeuter, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
परीक्षन्तेthey examine/test
परीक्षन्ते:
TypeVerb
Rootपरीक्ष्
FormPresent, Atmanepada, Third, Plural
बुधाःwise (men)
बुधाः:
Karta
TypeNoun
Rootबुध
FormMasculine, Nominative, Plural
जनाःpeople
जनाः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana
Ś
Śalya
D
Droṇa
B
Bhīṣma
B
battlefield
C
chariot
S
sword