Shloka 423
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
पतिव्रतानां लोकांक्ष व्रजन्तं सो5न्वपश्यत । तत्पश्चात् देवलने देखा कि विप्रवर जैगीषव्य मुनि अपने तेजसे ऊपर-ऊपरके तीन लोकोंको लाँघकर पतिव्रताओंके लोकमें जा रहे हैं
patīvratānāṁ lokān ca vrajantaṁ so 'nvapaśyata | tatpaścāt devalane dadarśa ki vipravaraḥ jaigīṣavyo muniḥ svatejasā uparyupari trīn lokān laṅghayitvā patīvratānāṁ loke gacchati ||
வைசம்பாயனர் கூறினார்—பின்னர் அவர் பத்திவிரதைகளின் உலகங்களை நோக்கிச் செல்பவராக அவரைக் கண்டார். அதன் பின் தேவலன், சிறந்த பிராமண முனிவரான ஜைகீஷவ்யர் தம் தெய்வீகத் தேஜஸால் மூவுலகங்களையும் கடந்து பத்திவிரதைகளுக்குரிய உலகை நோக்கிச் செல்கிறார் எனக் கண்டான்.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights two complementary ideals: (1) the exalted spiritual status accorded to patīvratā-dharma (steadfast fidelity and vow-keeping within marriage), and (2) the potency of tapas/tejas, by which a sage can transcend ordinary cosmic boundaries. Together they affirm that disciplined righteousness—whether through household vows or ascetic practice—leads to higher realms.
The narrator reports a vision/observation: in a divine precinct, the observer sees the brāhmaṇa sage Jaigīṣavya, empowered by his own spiritual radiance, moving upward beyond the three worlds and heading specifically toward the realm of devoted wives (patīvratā-loka).