Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha

Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site

प्रतिष्ठा सुप्रतिष्ठा च रोचमाना सुरोचना । नौकर्णी मुखकर्णी च विशिरा मन्थिनी तथा

pratiṣṭhā supratiṣṭhā ca rocamānā surocanā | naukarṇī mukhakarṇī ca viśirā manthinī tathā

வைசம்பாயனர் கூறினார்—(பெண்கள்) பிரதிஷ்டா, சுப்ரதிஷ்டா; ரோசமானா, சுரோசனா; நௌகர்ணீ, முககர்ணீ; மேலும் விசிரா, மந்தினீ. போர்க் கதையின் நடுவே இந்நாமப் பதிவேடு நின்று நினைவும் குலவரிசையும் காக்கிறது—வன்முறையால் மனிதரை வெறும் எண்ணிக்கையாக்காமல் அங்கீகரிக்கும் அறநெறிச் செயல்.

प्रतिष्ठाPratiṣṭhā (a woman/name: 'firmly established')
प्रतिष्ठा:
Karta
TypeNoun
Rootप्रतिष्ठा
FormFeminine, Nominative, Singular
सुप्रतिष्ठाSupratiṣṭhā (name: 'well-established')
सुप्रतिष्ठा:
Karta
TypeNoun
Rootसुप्रतिष्ठा
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
रोचमानाshining, radiant
रोचमाना:
Karta
TypeAdjective
Rootरुच्
FormFeminine, Nominative, Singular
सुरोचनाSurocanā (name: 'fair-eyed')
सुरोचना:
Karta
TypeNoun
Rootसुरोचना
FormFeminine, Nominative, Singular
नौकर्णीNaukarṇī (name: 'boat-eared'/having ears like a boat)
नौकर्णी:
Karta
TypeNoun
Rootनौकर्णी
FormFeminine, Nominative, Singular
मुखकर्णीMukhakarṇī (name: 'face-eared'/having ears on the face)
मुखकर्णी:
Karta
TypeNoun
Rootमुखकर्णी
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विशिराViśirā (name)
विशिरा:
Karta
TypeNoun
Rootविशिरा
FormFeminine, Nominative, Singular
मन्थिनीManthinī (name)
मन्थिनी:
Karta
TypeNoun
Rootमन्थिनी
FormFeminine, Nominative, Singular
तथाlikewise, also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pratiṣṭhā
S
Supratiṣṭhā
R
Rocamānā
S
Surocanā
N
Naukarṇī
M
Mukhakarṇī
V
Viśirā
M
Manthinī

Educational Q&A

The verse exemplifies the epic’s ethical habit of remembrance: even amid war, individuals—especially women often otherwise marginal in battle narratives—are named and thus preserved in cultural memory and lineage.

Vaiśampāyana is reciting a catalogue of names (a list within the narration). This verse continues that enumeration by listing several women by name.