Shloka 366
उभयो: कुर्वती वाक््यं वज्चयित्वा च गाधिजम् । उन्हें कुपित देख सरस्वती नदी ब्रह्महत्याके भयसे आलस्य छोड़ दोनोंकी आज्ञाका पालन करती हुई विश्वामित्रको धोखा देकर वसिष्ठ मुनिको पुनः पूर्व-दिशाकी ओर बहा ले गयी
ubhayor kurvatī vākyaṃ vañcayitvā ca gādhijam | taṃ kṛpitaṃ dṛṣṭvā sarasvatī nadī brahmahatyābhayād ālasyaṃ tyaktvā ubhayor ājñāṃ pālayantī viśvāmitraṃ vañcayitvā vasiṣṭhaṃ muniṃ punaḥ pūrva-diśāyāṃ pravāhayām āsa |
இருவரின் கட்டளைகளையும் நிறைவேற்ற வேண்டிய நிலையில், சரஸ்வதி காதியின் மகன் விஶ்வாமித்ரரை யுக்தியால் ஏமாற்றினாள். அவர் கோபமுற்றதைப் பார்த்து, பிராமணஹத்தி என்ற பெரும்பாவத்தின் அச்சத்தால் அவள் தயக்கத்தைத் துறந்து—வெளிப்படையாக இருவரின் ஆணையையும் பின்பற்றுவது போல இருந்து—வசிஷ்ட முனிவரை மீண்டும் கிழக்குத் திசை நோக்கிப் பாயச் செய்தாள்.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the gravity of brahmahatyā (harm to a brahmin) and shows how dharma may require choosing the least harmful course when caught between conflicting commands—here, protecting Vasiṣṭha and avoiding a catastrophic sin, even through a strategic deception.
Sarasvatī, pressured by both Vasiṣṭha and Viśvāmitra, decides to outwit Viśvāmitra (Gādhi’s son). Seeing his anger and fearing the consequences of brahmin-slaying, she resumes carrying Vasiṣṭha and turns her flow back toward the east.