Shloka 483
शकुनिवधः — Sahadeva’s Slaying of Śakuni
with Ulūka’s fall
अभ्यगाद् भारतीं सेनां हतशेषां महारथ: । तदनन्तर पैने बाणोंद्वारा उसके सारे सेवकोंका संहार करके महारथी अर्जुनने मरनेसे बची हुई कौरवी सेनापर आक्रमण किया
abhyagād bhāratīṃ senāṃ hataśeṣāṃ mahārathaḥ |
சஞ்சயன் கூறினான்—பின்னர் மகாரதன் அர்ஜுனன், கொல்லப்பட்ட பின் மீதமிருந்த பாரத (கௌரவர்) படையின்மேல் முன்னேறினான். அவனுடைய சேவகர்களையெல்லாம் அம்புகளால் அழித்துவிட்டு, மீதமிருந்த கௌரவர் படையின்மேல் பேர்வேகத்துடன் தாக்கினான்।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the inexorable escalation of warfare: once combat turns into annihilation, even the ‘remnant’ becomes a target. Ethically, it reflects the tragic cost of kṣatriya conflict—victory pursued through force leaves little room for restraint, and the suffering spreads to all who remain.
Sañjaya reports that a great chariot-warrior advances upon the Bharata/Kaurava army that has been reduced to a surviving remnant after heavy slaughter, continuing the assault on those left alive.