Shloka 52
कुन्तखड््गशरैघोरंं शक्तिकण्टकसंकुलम् । गदापरिघपन्थानं रथनागमहाद्रुमम्
kuntakhaḍgaśaraighoraṁ śaktikaṇṭakasaṅkulam | gadāparighapanthānaṁ rathanāgamahādrumam ||
அது ஒரு கொடூரக் காட்சி—வேல்கள், வாள்கள், அம்புமழை என அச்சமூட்டுவது; சக்திகள் முள்ளெனக் குத்திக் குவிந்தது; கதைகளும் பரிகங்களும் பாதைகளாகவே தோன்றியது; தேர்களும் யானைகளும் பெருமரங்களென நின்றன.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse offers no direct moral injunction; its ethical force lies in starkly portraying war as a landscape of hazards—where weapons become ‘paths’ and living forces (chariots, elephants) resemble immovable ‘trees’—inviting reflection on the grave cost and dehumanizing density of violence.
Sañjaya is reporting to Dhṛtarāṣṭra, describing the battlefield as terrifyingly packed with weapons and war-engines—spears, swords, arrows, javelins, maces, iron bars—while chariots and elephants loom like great trees, emphasizing the intensity and danger of the ongoing combat.