Shloka 2
Śālva’s Elephant Assault and the Counterstroke (शाल्वस्य नागारूढाभ्यवहारः)
वणिजो नावि भिन्नायां यथागाधेडप्लवे<र्णवे । अपारे पतिमच्छन्तो हते शूरे महात्मना
vaṇijo nāvi bhinnāyāṃ yathāgādhe ’ḍaplave ’rṇave | apāre patim acchanto hate śūre mahātmanā ||
சஞ்சயன் கூறினான்—கரையற்ற ஆழ்கடலில் கப்பல் உடைந்தால் வணிகர்கள் உதவியின்றி காப்பாளன்-தலைவனைத் தேடுவது போல, அந்த வீர மகாத்மா வீழ்ந்தபின் ஆதரவிழந்த போர்வீரர்கள் தங்களை மீட்டு நிலைநிறுத்தும் தலைவரைத் தேடினர்।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses a vivid simile to show how an army’s morale and coherence depend on a capable protector-leader: when the heroic support is removed, people feel like shipwrecked merchants in a shoreless sea—exposed, fearful, and urgently seeking guidance.
Sañjaya describes the battlefield reaction after a great hero has been slain: the fighters, suddenly deprived of their main support, become disoriented and look for someone to lead and protect them, like shipwrecked traders searching for rescue in the open ocean.