Shloka 91
Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)
युधिष्ठिरं च प्रशशंसुराजौ पुरा कृते वृत्रवधे यथेन्द्रम् । चक्रुश्न नानाविधवाद्यशब्दान् निनादयन्तो वसुधां समेता:
sañjaya uvāca |
yudhiṣṭhiraṃ ca praśaśaṃsur ājau purā kṛte vṛtravadhye yathendram |
cakruś ca nānāvidha-vādya-śabdān ninādayanto vasudhāṃ sametāḥ ||
சஞ்சயன் கூறினான்—“முன்னொரு காலத்தில் வ்ருத்ரவதத்திற்குப் பின் தேவர்கள் இந்திரனைப் புகழ்ந்ததுபோல், போர்க்களத்தில் பாண்டவர்கள் அனைவரும் யுதிஷ்டிரனைப் பெரிதும் போற்றினர்; ஒன்றுகூடி பலவகை வாத்தியங்களின் ஒலியால் பூமியையே முழங்கச் செய்தனர்.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse links rightful victory with dharmic legitimacy: Yudhiṣṭhira is praised in a manner parallel to Indra after Vṛtra’s defeat, suggesting that triumph is ethically meaningful when it restores order and is acknowledged by the righteous community.
After a significant moment in the battle, the Pāṇḍavas collectively extol Yudhiṣṭhira on the field and have various instruments sounded, making the ground reverberate—an audible public affirmation of his leadership and success.