Shloka 44
Śalya-hatānantarāṇi: Madrarāja-padānugānāṃ praskandana and the Pandava counter-encirclement (शल्यहतानन्तराणि—मद्रराजपदानुगानां प्रस्कन्दनम्)
गन्धसत्रगग्रयासनपान भो ज नै- रभ्यर्चितां पाण्डुसुतै: प्रयत्नात् । सांवर्तकाग्निप्रतिमां ज्वलन्तीं कृत्यामथर्वाज्धिरसीमिवोग्राम्
gandha-srag-agrayāsana-pāna-bhojanair abhyarcitāṃ pāṇḍusutaiḥ prayatnāt | sāṃvartakāgni-pratimāṃ jvalantīṃ kṛtyām atharvāṅgirasaḥ-sīm ivogrām ||
சஞ்சயன் கூறினான்—பாண்டுவின் புதல்வர்கள் சந்தனம் முதலிய நறுமணங்கள், மாலைகள், சிறந்த ஆசனங்கள், பானங்கள், உணவுகள் ஆகியவற்றை அர்ப்பணித்து இடையறாது முயன்று அவளை வழிபட்டனர். அவள் பிரளயத்தின் சம்வர்த்தக அக்கினியைப் போல ஜ்வலித்தாள்; அதர்வாங்கிரஸ மந்திரங்களால் எழுப்பப்பட்ட க்ருத்யையைப் போல மிகுந்த பயங்கரமாகத் தோன்றினாள்.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the awe and danger associated with Atharvavedic-style ritual power: when invoked and sustained through offerings and worship, such a force can become intensely formidable—raising ethical questions about the use of extraordinary means within the pressures of war.
Sañjaya describes how the Pāṇḍavas diligently honored a fierce, blazing power—likened to the cosmic Saṃvartaka fire and to an Atharvavedically produced kṛtyā—by making continuous offerings (fragrance, garlands, seats, drinks, and food), emphasizing its terrifying potency.