Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
त॑ तु तेनाभ्युपायेन गमयित्वा यमक्षयम्,रथेन शिबिरं प्रायाज्जिघांसुर्द्धिषतो बली | राजन! इस उपायसे धृष्टद्युम्मको यमलोक भेजकर तेजस्वी अश्वत्थामा उसके खेमेसे बाहर निकला और सुन्दर दिखायी देनेवाले अपने रथके पास आकर उसपर सवार हो गया। इसके बाद वह बलवान वीर अन्य शत्रुओंको मार डालनेकी इच्छा रखकर अपनी गर्जनासे सम्पूर्ण दिशाओंको प्रतिध्वनित करता हुआ रथके द्वारा प्रत्येक शिविरपर आक्रमण करने लगा
taṁ tu tenābhyupāyena gamayitvā yamakṣayam, rathena śibiraṁ prāyāj jighāṁsur dhṛṣato balī |
அந்த உபாயத்தால் த்ருஷ்டத்யும்னனை யமனின் அழிவில்லா உலகிற்கு அனுப்பிவிட்டு, பகைவர்களை அழிக்க விரும்பிய வலிமைமிக்க அஸ்வத்தாமா ரதத்தில் பாளையத்தை நோக்கிச் சென்றான். அரசே, அவன் அந்த கூடாரத்திலிருந்து வெளியே வந்து, தன் அழகிய ரதத்தருகே சென்று அதில் ஏறினான். பின்னர் அந்த வீரன் கர்ஜனையால் திசைகள் அனைத்தும் எதிரொலிக்க, ரதத்துடன் ஒவ்வொரு பாளையத்தையும் மாறிமாறி தாக்கத் தொடங்கினான்.
संजय उवाच
The verse highlights how, in the moral collapse of war’s final phase, strategic killing and terror replace fair combat. It invites reflection on dharma in warfare: when violence is pursued through deceit and indiscriminate assault, ‘strength’ becomes ethically compromised and the boundary between heroism and atrocity blurs.
After killing Dhṛṣṭadyumna by a particular stratagem, Aśvatthāmā returns to his chariot, roars to intimidate and rally himself, and begins attacking the various camps one after another—setting the stage for the broader slaughter of the sleeping warriors in the Sauptika episode.