Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

अश्वत्थाम-शापः, परिक्षिद्भविष्यत्, मणि-न्यासः

Aśvatthāman’s Curse, Parikṣit’s Future, and the Mani’s Restitution

“देवि! उसका सारा यश धूलमें मिल गया। केवल शरीर शेष रह गया है। उसकी मणि भी छीन ली गयी और उससे पृथ्वीपर हथियार डलवा दिया गया है' ।। द्रौपहुुवाच केवलानृण्यमाप्तास्मि गुरुपुत्रो गुरुर्मम । शिरस्यथेतं मर्णिं राजा प्रतिबध्नातु भारत,द्रौपदी बोली--भरतनन्दन! गुरुपुत्र तो मेरे लिये भी गुरुके ही समान हैं। मैं तो केवल पुत्रोंके वधका प्रतिशोध लेना चाहती थी, वह पा गयी। अब महाराज इस मणिको अपने मस्तकपर धारण करें

vaiśampāyana uvāca—devi! tasya sarvaṃ yaśo dhūliṃ gataṃ; kevalaṃ śarīram avaśiṣṭam. tasya maṇir api hṛtā, tena ca pṛthivyāṃ śastrāṇi nikṣiptāni. draupady uvāca—kevalam ānṛṇyam āptāsmi; guruputro guruḥ mama. putravadhasya pratikāraṃ prāptavatī; idānīṃ rājā etāṃ maṇiṃ śirasi pratibadhnātu, bhārata.

வைசம்பாயனர் கூறினார்— “தேவி! அவனுடைய புகழ் முழுதும் தூளில் கலந்துவிட்டது; உடல் மட்டும் எஞ்சியுள்ளது. அவனுடைய மணியும் பறிக்கப்பட்டது; அவனுடைய ஆயுதங்களையும் நிலத்தில் வீழ்த்தச் செய்தனர்।” துரௌபதி கூறினாள்— “நான் பழிவாங்கும் கடனிலிருந்து மட்டும் விடுபட்டேன். குருபுத்திரன் எனக்கும் குருவே. என் மக்களின் கொலைக்கான பழிவாங்கலை மட்டுமே நான் நாடினேன்—அதைப் பெற்றேன். ஆகவே, பாரத வம்சத்தோனே! அரசன் இந்த மணியைத் தன் தலையில் கட்டிக்கொள்ளட்டும்।”

द्रौपदीDraupadi
द्रौपदी:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karta
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
केवलम्only, merely
केवलम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकेवल
ऋण्यम्debt/obligation (what is owed)
ऋण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootऋण्य
FormNeuter, Accusative, Singular
आप्ताobtained, attained
आप्ता:
Karta
TypeVerb
Rootआप्
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, First, Singular
गुरु-पुत्रःthe teacher's son
गुरु-पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootगुरुपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
गुरुःa teacher; guru
गुरुः:
Karta
TypeNoun
Rootगुरु
FormMasculine, Nominative, Singular
ममof me; my
मम:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
अथthen, now
अथ:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअथ
एतम्this (one/thing)
एतम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
मणिम्gem, jewel
मणिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमणि
FormMasculine, Accusative, Singular
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रतिबध्नातुlet (him) bind/fasten (on)
प्रतिबध्नातु:
Karta
TypeVerb
Rootप्रतिबन्ध्
FormImperative, Third, Singular, Parasmaipada
शिरसिon the head
शिरसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Locative, Singular
भारतO Bharata (descendant of Bharata)
भारत:
Sampradana
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Draupadī
G
guruputra (son of the teacher)
R
rājā (the king)
M
maṇi (jewel)
Ś
śastrāṇi (weapons)
P
pṛthivī (earth)
B
Bhārata (dynastic epithet)