Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

त॑ चिन्तयानमासीन धृतराष्ट्र जनेश्वरम्‌ । निःश्वसन्तमनेकाग्रमिति होवाच संजय:,महाराज धुृतराष्ट्रको लंबी साँस खींचते और उद्विग्नचित्त होकर चिन्तामें डूबे हुए देख संजयने इस प्रकार कहा

taṁ cintayānam āsīnaṁ dhṛtarāṣṭraṁ janeśvaram | niḥśvasantam anekāgram iti hovāca sañjayaḥ ||

மனிதர்களின் தலைவனான திருதராஷ்டிரன் ஆசனத்தில் அமர்ந்து கவலையில் மூழ்கி, நீண்ட பெருமூச்சுகளை விட்டுக் கொண்டு மனம் நிலைபெறாததைப் பார்த்து, சஞ்சயன் இவ்வாறு கூறினான்।

तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
चिन्तयानम्thinking, pondering
चिन्तयानम्:
Karma
TypeVerb
Rootचिन्तयत् (चिन्तय् धातु)
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (present active participle)
आसीनम्seated
आसीनम्:
Karma
TypeVerb
Rootआसीन (आस् धातु)
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past participle; 'seated')
धृतराष्ट्रम्Dhritarashtra
धृतराष्ट्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Accusative, Singular
जनेश्वरम्lord of men (king)
जनेश्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootजनेश्वर
FormMasculine, Accusative, Singular
निःश्वसन्तम्sighing, breathing out
निःश्वसन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootनिःश्वसत् (निः-श्वस् धातु)
FormMasculine, Accusative, Singular, शतृ (present active participle)
अनेकाग्रम्distracted, not one-pointed
अनेकाग्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनेकाग्र
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
indeed (particle)
:
TypeIndeclinable
Root
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
S
Sañjaya