Shloka 43
Adhyāya 45 — Duryodhana’s Distress, Śakuni’s Counsel, and the Summons for Dyūta
इत्युक्त्वा राजशार्टूलस्तस्थौ गर्जन्ञमर्षण: । ऐसा कहकर क्रोधमें भरा हुआ राजसिंह शिशुपाल दहाड़ता हुआ युद्धके लिये डट गया,स्वराष्ट्राणि गमिष्यामस्तदनुज्ञातुमरहसि । श्रुत्वा तु वचन राज्ञां धर्मराजो युधिछिर: “हम अपने-अपने राष्ट्रको जायँगे, आप हमें आज्ञा दें।।
ity uktvā rājaśārṭūlas tasthau garjan amarṣaṇaḥ | svarāṣṭrāṇi gamiṣyāmas tad-anujñātum arhasi | śrutvā tu vacanaṃ rājñāṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ |
இவ்வாறு கூறி, அரசப் புலியான சிசுபாலன் அடங்காத கோபத்துடன் கர்ஜித்து, போருக்குத் தயாராய் நிலை கொண்டான். அப்போது கூடியிருந்த அரசர்கள் கூறினர்—“நாங்கள் எங்கள் எங்கள் நாடுகளுக்குப் புறப்படுகிறோம்; நீங்கள் அனுமதி அளிக்க வேண்டும்.” அவர்களின் சொற்களை கேட்ட தர்மராஜ யுதிஷ்டிரன் அந்தப் போற்றத்தக்க மன்னர்களை முறையாகப் போற்றி, தன் சகோதரர்களிடம் கூறினான்—“இம்மன்னர்கள் அனைவரும் அன்பினாலேயே இங்கு வந்தனர். இப்போது இப் பரந்தப அரசர்கள் என் அனுமதி பெற்று தம் நாடுகளுக்குச் செல்லத் தயாராக உள்ளனர். உங்களுக்கு நலம் உண்டாக; இச் சிறந்த அரசர்களை மரியாதையுடன் நம் நாட்டின் எல்லை வரை அழைத்துச் செல்லுங்கள்.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid provocation and martial tension, dharma in kingship is shown through proper conduct: honoring guests and granting leave respectfully. Yudhiṣṭhira models ethical rulership by maintaining decorum and ensuring dignified escort for visiting kings.
After a furious outburst, Śiśupāla stands roaring, poised for conflict. Meanwhile, the visiting kings request Yudhiṣṭhira’s permission to return home. Yudhiṣṭhira honors them appropriately and instructs his brothers to escort them respectfully to the borders.