Shloka 45
Adhyāya 33: Antarvedī-Samāgama, Arghya-Nirṇaya, and Śiśupāla’s Objection
भ्रातृभिज्ञातिभिश्वैव सुहृद्धिः सचिवै: सह । क्षत्रियैश्व मनुष्येन्द्रैननादेशसमागतै:
bhrātṛbhir jñātibhiś caiva suhṛdbhiḥ sacivaiḥ saha | kṣatriyaiś ca manuṣyendrair nanādeśa-samāgataiḥ ||
அவர் தம் சகோதரர்கள், உறவினர்கள், நம்பிக்கைக்குரிய நண்பர்கள், அமைச்சர்கள் ஆகியோருடன் இருந்தார்; மேலும் பல நாடுகளிலிருந்து வந்த க்ஷத்திரிய நரேந்திரர்கள்—மனிதர்களின் அரசர்கள்—அங்குச் சூழ்ந்திருந்தனர்.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that royal decisions and events occur within a web of relationships—family, allies, and ministers—so dharma in governance is inherently public and relational: loyalty, counsel, and responsibility are shared and scrutinized by the wider polity.
Vaiśampāyana describes a scene in which a principal figure is accompanied by brothers, relatives, friends, ministers, and numerous kṣatriya kings who have gathered from many regions—signaling a major courtly or political occasion with broad attendance.