Shloka 11
राजसूयविचारः — Deliberation on the Rajasuya and the Summoning of Kṛṣṇa
(इक्ष्वाकूणां कुले जातस्त्रिशड्कुर्नाम पार्थिव: । अयोध्याधिपतिर्वीरो विश्वामित्रेण संस्थित: ।।
ikṣvākūṇāṃ kule jātas triśaṅkur nāma pārthivaḥ | ayodhyādhipatir vīro viśvāmitreṇa saṃsthitaḥ || tasya satyavatī nāma patnī kekayavaṃśajā | tasyāṃ garbhaḥ samabhavad dharmeṇa kurunandana || sā ca kāle mahābhāgā janmamāsaṃ praviśya vai | kumāraṃ janayāmāsa hariścandram akalmaṣam || sa vai rājā hariścandras triśaṅkava iti smṛtaḥ || sa rājā balavān āsīt samrāṭ sarvamahīkṣitām | tasya sarve mahīpālāḥ śāsanāvanatāḥ sthitāḥ ||
நாரதர் கூறினார்—இக்ஷ்வாகு குலத்தில் திரிசங்கு என்னும் அரசன் பிறந்தான். அவன் அயோத்தியாவின் வீர அதிபதி; விசுவாமித்திர முனிவரின் சான்னித்யத்தில் வாழ்ந்தான். அவனுடைய மனைவி சத்தியவதி; கேகய வம்சத்தில் பிறந்தவள். ஓ குருநந்தனே, தர்மத்தின்படி அவள் கருவுற்றாள். காலம் நிறைந்து பிரசவ மாதம் வந்தபோது, அந்தப் பாக்கியவதி அரசி களங்கமற்ற ஒரு மகனைப் பெற்றாள்—அவன் பெயர் ஹரிச்சந்திரன். திரிசங்குவின் மகனாகிய அந்த அரசன் ஹரிச்சந்திரன் ‘த்ரைசங்கவ’ என்று நினைவுகூரப்படுகிறான். அவன் மிகுந்த வலிமையுடையவன்; பூமியிலுள்ள அரசர்களின் பேரரசன்; எல்லா மன்னர்களும் அவன் ஆணைக்குக் கீழ்ப்படிந்து தலை வணங்கி நின்றனர்.
नारद उवाच
Educational Q&A
The passage frames legitimate kingship as rooted in dharma: a righteous household and lawful lineage culminate in a 'stainless' heir, and true sovereignty is shown not merely by power but by the willing obedience of other rulers to just command.
Nārada recounts a genealogical episode: King Triśaṅku of Ayodhyā, associated with Viśvāmitra, has a queen Satyavatī of the Kekaya line who conceives according to dharma and gives birth to Hariścandra. Hariścandra grows into a powerful emperor to whom other kings submit.