Shloka 13
Adhyāya 3: Indra’s Invitation and Yudhiṣṭhira’s Refusal to Abandon the Dog
Svargārohaṇa Test
इन्द्र रवाच शुना दृष्ट क्रोधवशा हरन्ति यद्दत्तमिष्टं विवृतमथो हुतं च । तस्माच्छुनस्त्यागमिमं कुरुष्व शुनस्त्यागाद् प्राप्स्यसे देवलोकम्
indra uvāca—śunā dṛṣṭāḥ krodhavaśā haranti yad dattam iṣṭaṁ vivṛtam atho hutaṁ ca | tasmāc chunas tyāgam imaṁ kuruṣva śunas tyāgād prāpsyase devalokam ||
இந்திரன் கூறினான்—வீரவரே! மனிதன் தானம், யாகம், வேதஅத்தியயம், ஹோமம் முதலிய புண்ணியச் செயல்களால் ஈட்டிய பலனில் நாயின் பார்வை மட்டும் பட்டாலும் ‘க்ரோதவச’ எனப்படும் அசுர சக்திகள் கோபத்தால் அந்தப் பலனைப் பறித்துக் கொள்கின்றன. ஆகவே இந்த நாயைத் துறந்து விடு; நாயைத் துறந்தாலே நீ தேவருலகை அடைவாய்।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a moral dilemma: heavenly reward is offered on the condition of abandoning a dependent creature. Indra’s argument appeals to ritual purity and preservation of merit’s fruit, while the broader episode tests whether dharma is merely ritual success or steadfast compassion and fidelity to those who seek refuge.
At the threshold of heaven, Indra addresses Yudhiṣṭhira and urges him to leave behind the dog that has accompanied him. Indra claims that a dog’s gaze causes the fruits of charity, sacrifice, sacred recitation, and fire-offerings to be stolen by beings called Krodhavaśa, and therefore Yudhiṣṭhira must abandon the dog to enter Devaloka.