Shloka 24
Devanagari script
न तान् रथस्थो भूमिष्ठान् धमपिक्षी वृकोदर: । योधयामास कौन्तेयो भुजवीर्यव्यपाश्रय:
Translation
குந்தியின் மகன் வ்ருகோதரன் பீமசேனன் போர்தர்மத்தை அறிந்தவன்; ஆகவே தேரில் இருந்து கொண்டு தரையில் நின்ற காலாட்களை அவமதித்து தாக்கிப் போரிடவில்லை. தன் புஜபலத்தின் மீது அவனுக்கு உறுதியான நம்பிக்கை இருந்தது.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तान्those (men)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
रथस्थःstanding on a chariot / chariot-mounted
रथस्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootरथस्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
भूमिष्ठान्standing on the ground
भूमिष्ठान्:
Karma
TypeAdjective
Rootभूमिष्ठ
FormMasculine, Accusative, Plural
धमपिक्षीBhima (epithet; lit. one who blows/inhales strongly)
धमपिक्षी:
Karta
TypeNoun
Rootधमपिक्षिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
वृकोदरःVrikodara (Bhima)
वृकोदरः:
Karta
TypeNoun
Rootवृकोदर
FormMasculine, Nominative, Singular
योधयामासfought / engaged in battle
योधयामास:
TypeVerb
Rootयुध्
FormPerfect (Periphrastic perfect), 3rd, Singular, Parasmaipada, Indicative
कौन्तेयःson of Kunti (Bhima)
कौन्तेयः:
Karta
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Nominative, Singular
भुजवीर्यव्यपाश्रयःrelying on the strength of (his) arms
भुजवीर्यव्यपाश्रयः:
Karta
TypeAdjective
Rootभुजवीर्यव्यपाश्रय
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes