Shloka 18
योधाश्व सर्वे ज्वलिताम्बरा भूृशं प्रदुद्रवुस्तत्र विदग्धवस्त्रा: । शब्दश्न घोरोडतिबभूव तत्र यथा वने वेणुवनस्य दहुत:
sañjaya uvāca |
yodhāśvāḥ sarve jvalitāmbarā bhṛśaṃ pradudruvus tatra vidagdhavastrāḥ |
śabdaś ca ghoro ’tibabhūva tatra yathā vane veṇuvanasyā dahyataḥ ||
சஞ்சயன் கூறினான்—அங்கே எல்லா வீரர்களும் குதிரைகளும், ஆடைகள் தீப்பற்றித் தகிந்த நிலையில், பெரும் அச்சத்தில் சிதறி ஓடினர். அங்கே எழுந்த கொடிய ஆரவாரம், காட்டில் மூங்கில் காடு எரியும் போது எழும் முழக்கத்தைப் போல இருந்தது.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the dehumanizing momentum of war: when violence escalates, even trained warriors and their mounts are driven by panic, and the battlefield becomes like an uncontrollable fire—suggesting an ethical warning about how adharma and unchecked aggression dissolve discipline and compassion.
Sañjaya describes a moment of intense battlefield turmoil: warriors and horses, with garments aflame and clothes scorched, rush about and flee; the noise becomes terrifying, compared to the roar of a bamboo-grove burning in a forest.