Shloka 22
जज्वाल भीम॑ं स तदा स्मयेन संशृण्वतां कौरवसोमकानाम् । उक्तस्तदा55जौ स तथा सरोषं जगाद भीम॑ परिवर्तनेत्र:
jajvāla bhīmaṁ sa tadā smayena saṁśṛṇvatāṁ kaurava-somakānām | uktas tadā yuddhe sa tathā saroṣaṁ jagāda bhīmaṁ parivartanetraḥ ||
சஞ்சயன் கூறினான்—அப்போது கௌரவர்களும் சோமகரும் கேட்கும்படி, துஶாசனன் புன்னகையுடன் பீமனை நோக்கி, கோபத்தால் எரிந்தான். போர்க்களத்தில் பீமன் அவ்வாறு சொன்னவுடன் அவன் கண்களின் பார்வை மாறியது; பின்னர் சிரித்தபடியே பீமனுக்கு கோபத்துடன் பதிலுரைத்தான்.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how words spoken in war can trigger immediate emotional escalation: a smile can mask contempt, and anger can override restraint. Ethically, it warns that hostile speech and retaliatory intent intensify adharma-like conduct even within a kṣatriya battlefield setting, where self-control remains a virtue.
After Bhīma utters a fierce statement on the battlefield, Duḥśāsana turns to look at him. Seeing Bhīma, Duḥśāsana becomes inflamed with anger; his expression changes, and in front of both Kauravas and Somakas he smiles and then replies to Bhīma in a wrathful tone.