Shloka 50
कालयामास तत् सैन्यं यथा पशुगणान् वृकः । जैसे वनमें कुपित हुआ सिंह मृगसमूहोंको खदेड़ता रहता है, उसी प्रकार शत्रुपक्षके पांचाल महारथियोंको भगाता हुआ महायशस्वी कर्ण समरांगणमें समस्त योद्धाओंको त्रास देने लगा। जैसे भेड़िया पशुसमूहोंको भयभीत करके भगा देता है, उसी प्रकार कर्णने पाण्डवसेनाको खदेड़ दिया ।।
sañjaya uvāca | kālayāmāsa tat sainyaṃ yathā paśugaṇān vṛkaḥ |
சஞ்சயன் கூறினான்—எப்படிப் புலி அல்ல, ஓநாய் மந்தையை அச்சுறுத்தி ஓடவிடுகிறதோ, அப்படியே கர்ணன் அந்தப் படையை கலக்கமடையச் செய்தான். மேலும், காட்டில் கோபம் கொண்ட சிங்கம் மானக் கூட்டங்களைச் சிதறடித்து விரட்டுவது போல, பெரும் புகழுடைய கர்ணன் எதிரணியின் பாஞ்சால மகாரதர்களைத் துரத்தித் துரத்தி, போர்க்களத்தில் எல்லா வீரர்களுக்கும் அச்சத்தைப் பரப்பி, பாண்டவர் படையையும் ஓடச் செய்தான். பாண்டவர் படை பின்வாங்கியதைக் கண்டு தார்த்தராஷ்டிரர்கள்…
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, collective morale can collapse when a single powerful warrior relentlessly pursues; it implicitly warns that strength without restraint spreads fear and disorder, showing the ethical cost of violence even when it is framed as heroic prowess.
Sanjaya describes Karna’s onslaught: he chases and routs the opposing forces—especially the Panchala great chariot-warriors—so thoroughly that the Pandava host is driven back in panic, compared to animals scattered by a wolf (and, in the extended simile, deer scattered by a lion).