Shloka 74
कुर्वन्तमृष भस्कन्धं॑ कुरुवृष्णियशस्करम् | विधमन्तमनीकानि व्यथयन्तं महारथान्
sañjaya uvāca |
kurvantam ṛṣabha-skandhaṁ kuru-vṛṣṇi-yaśaḥ-karam |
vidhamantam anīkāni vyathayantaṁ mahā-rathān ||
சஞ்சயன் கூறினான்—“நான் சுபத்ரையின் மகன் அபிமன்யுவைக் கண்டேன்—காளைபோன்ற தோள்களையுடையவன், குரு மற்றும் வ்ருஷ்ணி குலங்களின் புகழை உயர்த்துபவன்—எதிரியின் படைஅணிகளைச் சிதைத்து, மகாரதர்களை வாட்டி, போர்க்களத்தில் உலாவினான்।”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts heroic excellence with unethical warfare: even a supremely capable warrior can be destroyed when opponents abandon fair combat. Sañjaya’s grief underscores that victory gained through treachery (dharma-violating means) leaves a moral stain and lasting remorse.
Sañjaya describes Abhimanyu’s devastating assault on the enemy ranks—scattering formations and wounding leading warriors—then laments that despite this prowess Abhimanyu was killed by a coordinated, ruthless group led by Duryodhana’s side, with Karṇa’s hostile intent implicated in the plot.