Next Verse

Shloka 1

Karṇa-parva Adhyāya 58 — Arjuna’s Arrow-Storm and Relief of Bhīmasena

ऑपनआक्रात बछ। अड्-क्ाज एकोनषष्टितमो< ध्याय: धृष्टदुम्न और 55 , अश्वत्थामाका धृष्टद्युम्नपर आक्रमण तथा द्वारा धृष्टद्युम्नकी रक्षा और अश्वत्थामाकी पराजय संजय उवाच ततः पुनः: समाजग्मुरभीता: कुरुसृञ्जया: । युधिष्ठटिरमुखा: पार्था: सूतपुत्रमुखा वयम्‌,संजय कहते हैं--राजन्‌! तदनन्तर पुनः: कौरव और सूंजय योद्धा निर्भय होकर एक- दूसरेसे भिड़ गये। एक ओर युधिष्ठिर आदि पाण्डवदलके लोग थे और दूसरी ओर कर्ण आदि हमलोग

sañjaya uvāca | tataḥ punaḥ samājagmurbhītāḥ kuru-sṛñjayāḥ | yudhiṣṭhira-mukhāḥ pārthāḥ sūta-putra-mukhā vayam |

சஞ்சயன் கூறினான்—அரசே! பின்னர் மீண்டும் குருவர்களும் ஸ்ருஞ்ஜயர்களும் அஞ்சாது ஒருவரையொருவர் எதிர்த்து மோதினர். ஒரு புறம் யுதிஷ்டிரன் தலைமையிலான பாண்டவர்கள்; மறுபுறம் சூதபுத்திரன் கர்ணன் தலைமையிலான நாங்கள். இவ்வாறு உறுதியான மனத்துடன் இரு படைகளும் மீண்டும் போரில் இறங்கின।

संजयSanjaya
संजय:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
समाजग्मुःcame together, met/engaged
समाजग्मुः:
TypeVerb
Rootसम् + आ + गम्
FormPerfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
अभीताःfearless
अभीताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअभीत
FormMasculine, Nominative, Plural
कुरु-सृञ्जयाःthe Kurus and the Sṛñjayas
कुरु-सृञ्जयाः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरु + सृञ्जय
FormMasculine, Nominative, Plural
युधिष्ठिर-मुखाःhaving Yudhiṣṭhira at the head
युधिष्ठिर-मुखाः:
Karta
TypeAdjective
Rootयुधिष्ठिर + मुख
FormMasculine, Nominative, Plural
पार्थाःthe sons of Pṛthā (Pāṇḍavas)
पार्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
सूत-पुत्र-मुखाःhaving the charioteer’s son (Karna) at the head
सूत-पुत्र-मुखाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसूत + पुत्र + मुख
FormMasculine, Nominative, Plural
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
Y
Yudhiṣṭhira
P
Pārthas (Pāṇḍavas)
K
Karṇa (Sūtaputra)
K
Kurus
S
Sṛñjayas

Educational Q&A

The verse highlights the kṣatriya ideal of steadfastness: armies rally around their leaders and re-enter conflict without fear. Ethically, it underscores how collective resolve and loyalty to one’s side can intensify war, reminding readers that leadership and allegiance shape the moral and practical course of battle.

After a prior phase of fighting, the two coalitions regroup and clash again. The Pāṇḍavas are described as led by Yudhiṣṭhira, while the Kaurava side is described as led by Karṇa, marking the renewed engagement and the alignment of forces around their principal commanders.