Shloka 1413
अर्जुनस्य शीघ्रप्रयाणं भीम-शकुनियुद्धं च
Arjuna’s Rapid Advance and the Bhīma–Śakuni Encounter
अपोवाह रणात् सूतो रक्षमाणो धनंजयात् | महाराज! उस आघातसे भारी मूर्च्छामें पड़कर अश्वत्थामा ध्वजदण्डके सहारे लुढ़क गया। शत्रुसे अत्यन्त पीड़ित एवं अचेत हुए अश्वत्थामाको उसका सारथि अर्जुनसे उसकी रक्षा करता हुआ रणभूमिसे दूर हटा ले गया
apo vāha raṇāt sūto rakṣamāṇo dhanañjayāt | mahārāja! asyāghātāt bhārī mūrcchāyāṁ patitvā aśvatthāmā dhvajadaṇḍasya sahāyena luṭhitaḥ | śatrunā atyantaṁ pīḍitaḥ aceto bhūtvā aśvatthāmānaṁ tasya sārathiḥ arjunāt rakṣan raṇabhūmeḥ dūraṁ apāvahat |
மகாராஜா! அந்த அடியால் அஸ்வத்தாமா கடும் மயக்கத்தில் விழுந்து, தேரின் கொடித்தண்டை பற்றிக்கொண்டு உருண்டு வீழ்ந்தான். பகைவனால் மிகுந்த வேதனைப்பட்டு உணர்விழந்த அஸ்வத்தாமாவை காத்துக்கொண்டு, அவன் சாரதி அர்ஜுனனிடமிருந்து அவனைப் பாதுகாத்து போர்க்களத்திலிருந்து தூரம் இட்டுச் சென்றான்।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid war, the duty of care persists: attendants and allies must protect the incapacitated. The episode highlights the ethical impulse to preserve life and withdraw the unconscious from immediate danger, showing that dharma operates not only through combat but also through protection and restraint.
After being struck, Ashvatthama falls into a deep swoon and collapses against the chariot’s flagstaff. His charioteer, guarding him from Arjuna, drives him away from the battlefield to safety.