Shloka 39
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
(ततः पुनरमेयात्मा चेदीनां प्रवरान् दश । न्यहनद् भरतश्रेष्ठ कर्णो वैकर्तनस्तदा ।।
tataḥ punar ameyātmā cedīnāṁ pravarān daśa | nyahanad bharataśreṣṭha karṇo vaikartanas tadā ||
tasya bāṇasahasrāṇi samprapannāni māriṣa | dṛśyante dikṣu sarvāsu śalabhānām iva vrajāḥ ||
karṇanāmāṅkitā bāṇāḥ svarṇapuṅkhāḥ sutejanāḥ | narāśvakāyān nirbhidya petur uvyā samantataḥ ||
karṇenaikena samare cedīnāṁ pravarā rathāḥ | sṛñjayānāṁ ca sarveṣāṁ śataśo nihatā raṇe ||
karṇasya śarasaṁchannaṁ babhūva vipulaṁ tamaḥ | nājñāyata tataḥ kiñcit pareṣām ātmano 'pi vā ||
tasmiṁs tamasi bhūte ca kṣatriyāṇāṁ bhayaṅkare | vicacāra mahābāhur nirdihan kṣatriyān bahūn ||
tataḥ śaramahājvālo vīryoṣmā karṇapāvakaḥ | nirdahan pāṇḍavavanaṁ vīraḥ paryacarad raṇe ||
சஞ்சயன் கூறினான்—பின்னர் அளவிட முடியாத ஆற்றலுடைய வைகர்த்தனன் கர்ணன், ஓ பரதசிரேஷ்டா, சேதிகளின் பத்து தலைசிறந்த வீரர்களை மீண்டும் வீழ்த்தினான். அவன் எய்த ஆயிரக்கணக்கான அம்புகள் எல்லாத் திசைகளிலும் வெட்டுக்கிளி கூட்டம்போல் பறந்தன. கர்ணன் பெயர் பொறிக்கப்பட்ட, பொன்னிற இறகுகளுடன் ஒளிர்ந்த கூர்மையான அம்புகள் மனிதர் மற்றும் குதிரைகளின் உடல்களைத் துளைத்து, சுற்றிலும் பூமியில் விழத் தொடங்கின. அந்தப் போரில் கர்ணன் ஒருவனே சேதிகளின் முதன்மை ரதிகர்களையும், சிருஞ்ஜயர்களில் பலரையும் நூற்றுக்கணக்கில் கொன்றான். கர்ணனின் அம்புகள் திசைகளை மூடியதால் பெரும் இருள் எழுந்ததுபோல் ஆனது; அப்போது பகைவர் யார், தம் பக்கம் யார் என்பதையும் அறிய முடியவில்லை. க்ஷத்திரியர்களுக்கு அச்சமூட்டும் அந்தக் கொடிய இருளில், மகாபாகு கர்ணன் பல வீரர்களை எரித்தழித்தவாறு அலைந்தான். அப்போது வீர கர்ணன் தீயைப் போல ஆனான்—அம்புகளே அவன் உயர்ந்த ஜ்வாலைகள், வீரமே அவன் சுடும் வெப்பம்; பாண்டவர் எனும் ‘காட்டை’ விழுங்கி எரித்தவாறு போர்க்களத்தில் சுற்றினான்।
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage underscores how unchecked martial prowess can eclipse moral clarity: the ‘darkness’ created by arrow-volleys symbolizes the loss of discernment in war, where destruction spreads so widely that even one’s own side becomes hard to distinguish—an epic warning about violence obscuring dharma.
Sañjaya describes Karṇa’s overwhelming assault: he repeatedly slays leading Cedi fighters and many Sṛñjayas, filling the sky with thousands of arrows. The barrage creates a figurative darkness on the battlefield, and Karṇa moves through it like a blazing fire, ‘burning’ the Pāṇḍava host.