Shloka 36
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
वाराहकर्णनाराचै्नलीकैर्निशितै: शरै: । वत्सदन्तैविपादैश्न क्षुरप्रैश्चटकामुखै:
sañjaya uvāca |
vārāhakarṇanārācair nālīkair niśitaiḥ śaraiḥ |
vatsadantair vipādaiś ca kṣurapraiś ca caṭakāmukhaiḥ ||
சஞ்சயன் கூறினான்—அப்போது பாஞ்சால வீரர்கள் ரதங்கள், யானைகள், குதிரைப்படையை முன்னிறுத்தி எல்லாத் திசைகளிலிருந்தும் கர்ணன் மீது பாய்ந்தனர். அவனை கொல்லும் எண்ணத்துடன் சுற்றிவளைத்து, வராஹகர்ணம், நாராசம், நாலீகம், கூர்மையான அம்புகள், வத்ஸதந்தம், விபாதம், க்ஷுரப்ரம், சடகாமுகம் முதலிய கொடிய ஆயுதங்களால் அம்புமழை பொழிந்தனர்।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the harsh reality of kṣatriya-dharma: warriors are bound to confront danger and opposition without retreat. Ethically, it highlights how duty in war can demand steadfastness even amid overwhelming violence, while also reminding the reader that martial excellence and resolve are continually tested by collective effort and strategy.
Sañjaya describes the Pāñcāla forces attacking Karṇa from all sides with combined arms—chariots, elephants, and cavalry—then showering him with many specialized arrow types, attempting to encircle and kill him in the thick of battle.