Shloka 1736
काकोपमोपदेशः
The Crow-and-Swan Exemplum as Counsel to Karṇa
विरेजतुर्महाराज किंशुकाविव पुष्पितौ । वे दोनों महारथी एक-दूसरेका अन्तर (प्रहार करनेका अवसर) ढूँढ़ते हुए रणभूमिमें विचर रहे थे। महाराज! धनुषको पूर्णतः खींचकर छोड़े गये बाणोंद्वारा वे दोनों वीर क्षत- विक्षत होकर फूले हुए दो पलाश-वृक्षोंके समान शोभा पा रहे थे
virejatur mahārāja kiṃśukāv iva puṣpitau |
சஞ்சயன் கூறினான்—மன்னா! அந்த இரு மகாரதர்களும் போர்க்களத்தில் ஒருவரை ஒருவர் தாக்கத் தக்க இடைவெளியைத் தேடி அலைந்தனர். முழுமையாக இழுத்த வில்லிலிருந்து விடப்பட்ட அம்புகளால் கிழிக்கப்பட்டு காயமுற்றிருந்தும், அவர்கள் மலர்ந்த கிஞ்சுக மரங்களைப் போலவும், விரிந்த பலாச மரங்களைப் போலவும் ஒளிர்ந்தனர்.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the Mahābhārata’s recurring ethical tension: martial excellence can appear beautiful in poetic description, yet it is inseparable from suffering. The simile of blossoming trees suggests how war can aesthetically ‘flower’ while morally remaining a scene of injury and loss.
Sañjaya describes two great chariot-warriors moving about the battlefield, each searching for an opening to strike. Though wounded by volleys of arrows shot from fully drawn bows, they still appear radiant—compared to kiṃśuka/palāśa trees in bloom.