Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Karṇa-parva Adhyāya 19 — Saṃśaptaka–Trigarta Assault and Aindra-astra Counter

ततः प्रजज्वाल परेण मन्युना पादाहतो नागपतिर्यथा तथा । समाददे चान्तकदण्डसंनिभा- निषूनमित्रार्तिकरां क्षतुर्दश,तब अअश्वत्थामा पैरोंसे ठुकराये हुए नागराजके समान शीघ्र ही अत्यन्त क्रोधसे जल उठा। फिर तो उसने यमदण्डके समान शत्रुओंको संताप देनेवाले चौदह बाण हाथमें लिये

tataḥ prajajvāla pareṇa manyunā pādāhato nāgapatir yathā tathā | samādade cāntakadaṇḍasaṁnibhān niśūnamitrārtikarān kṣaturdaśa ||

சஞ்சயன் கூறினான்— அப்போது அசுவத்தாமா, காலால் அடிக்கப்பட்ட நாகராஜன் போல், உச்சக் கோபத்தால் உடனே எரிந்து எழுந்தான். பின்னர் யமதண்டம் போன்ற பயங்கர வலிமையுடைய, பகைவர்க்கு துன்பம் தரும் பதினான்கு அம்புகளை கையில் எடுத்தான்.

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
Formindeclinable (ablatival adverb: 'from that/then')
प्रजज्वालblazed up
प्रजज्वाल:
TypeVerb
Rootज्वल्
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
परेणwith intense/violent
परेण:
Karana
TypeAdjective
Rootपर
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
मन्युनाanger, wrath
मन्युना:
Karana
TypeNoun
Rootमन्यु
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
पादाहतःstruck by the foot
पादाहतः:
TypeAdjective
Rootपादाहत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (क्त-प्रत्ययान्तः)
नागपतिःlord of serpents
नागपतिः:
Karta
TypeNoun
Rootनागपति
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यथाas, like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formindeclinable
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
Formindeclinable
समाददेtook up, seized
समाददे:
TypeVerb
Rootदा (आ + सम् + आ + दा)
Formलिट् (perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formindeclinable
अन्तकदण्डसंनिभाःresembling the rod of Death
अन्तकदण्डसंनिभाः:
TypeAdjective
Rootअन्तकदण्डसंनिभ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
निषूनमित्रार्तिकरान्causing distress to slain enemies (i.e., to enemies by slaying them)
निषूनमित्रार्तिकरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिषूनमित्रार्तिकर
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
क्षतुःof the archer (lit. 'one who wounds/slays')
क्षतुः:
TypeNoun
Rootक्षतु
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
दशten
दश:
TypeNoun
Rootदश
Formindeclinable numeral (10)
चतुरःfour
चतुरः:
TypeNoun
Rootचतुर्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (used with दश = 14)

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
नागपति (Nāgapati, as a simile)
अन्तक / यम (Antaka/Yama, as a simile)
चतुर्दश बाण (fourteen arrows)