Previous Verse
Next Verse

Shloka 103

कर्णपर्व — पञ्चदशोऽध्यायः | Karṇa Parva, Chapter 15: Pāṇḍya’s Advance and Aśvatthāmā’s Counterstroke

निघ्नन्तमभिजन्नुस्ते शरै: शृद्जैरिवर्षभा: । उस समय संशप्तक वीर अत्यन्त रोषमें भरकर मैथुनकी इच्छावाली गायके लिये लड़नेवाले मदमत्त साँड़ोंके समान गर्जन एवं हुंकार करते हुए कुपित अर्जुनकी ओर टूट पड़े और जैसे साँड़ एक-दूसरेको सींगोंसे मारते हैं, उसी प्रकार वे अपने ऊपर प्रहार करते हुए अर्जुनको बाणोंद्वारा चोट पहुँचाने लगे

sañjaya uvāca | nighnantam abhijannus te śaraiḥ śṛṅgair ivarṣabhāḥ |

சஞ்சயன் கூறினான்—அர்ஜுனன் அவர்களை வீழ்த்திக் கொண்டிருக்கையில், சம்‌ஷப்தக வீரர்கள் பேர்கோபத்தில் கொதித்து, சேர்க்கை விருப்பமுள்ள பசுவிற்காகப் போராடும் மதமுற்ற காளைகள் போல கர்ஜித்து முழங்கி, சினந்த அர்ஜுனனை நோக்கி பாய்ந்தனர். காளைகள் கொம்புகளால் ஒன்றையொன்று குத்துவது போல, அவர்கள் நெருக்குப் போரில் தாக்கி, அம்புமழையால் அர்ஜுனனை காயப்படுத்தினர்.

निघ्नन्तम्striking, slaying (him)
निघ्नन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootनिघ्नत् (√हन्)
Formpresent active, masculine, accusative, singular
अभिजन्नुस्तेthey were born/rose up against; they attacked
अभिजन्नुस्ते:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-√जन्
Formperfect (liṭ), 3rd, plural, parasmaipada
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
Formmasculine, instrumental, plural
शृङ्गैःwith horns
शृङ्गैः:
Karana
TypeNoun
Rootशृङ्ग
Formneuter, instrumental, plural
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
वृषभाःbulls
वृषभाः:
Karta
TypeNoun
Rootवृषभ
Formmasculine, nominative, plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna
S
Saṁśaptaka warriors
A
arrows (śara)
H
horns (śṛṅga)
B
bulls (ṛṣabha)
C
cow (implied by the simile: bulls fighting for a cow)

Educational Q&A

The verse highlights how uncontrolled wrath and vow-driven obstinacy can eclipse discernment: courage without restraint becomes destructive, pushing warriors into futile, self-harming aggression even when dharma would demand measured action.

While Arjuna is cutting down opponents, the Saṁśaptaka fighters surge toward him in anger, bellowing like rutting bulls; they press in and strike at him, wounding him with repeated arrow-shots amid fierce close-quarters combat.