Shloka 46
Adhyāya 10: Śrutakarmā’s Engagements; Prativindhya–Citra Duel; Drauṇi Advances toward Bhīma
औदुम्बरे सुखासीनमासने क्षौमसंवृते | शास्त्रदृष्टेन विधिना सम्भारैश्न सुसम्भूतै:,अभिषेकके लिये सोने तथा मिट्टीके घड़ोंमें अभिमन्त्रित जल रखे गये थे। हाथीके दाँत तथा गैंडे और बैलके सींगोंके बने हुए पात्रोंमें भी पृथक्ू-पृथक् जल रखा गया था। उन पात्रोंमें मणि और मोती भी थे। अन्यान्य पवित्र गन्धशाली पदार्थ और औषध भी डाले गये थे। कर्ण गूलरकाठकी बनी हुई चौकीपर, जिसके ऊपर रेशमी कपड़ा बिछा हुआ था, सुखपूर्वक बैठा था। उस अवस्थामें शास्त्रीय विधिके अनुसार पूर्वोक्त सुसंचित सामग्रियोंद्वारा ब्राह्मणों, क्षत्रियों, वैश्यों तथा सम्मानित शूद्रोंने उसका अभिषेक किया और अभिषेक हो जानेपर श्रेष्ठ आसनपर बैठे हुए महामना कर्णकी उन सब लोगोंने स्तुति की
audumbare sukhāsīnam āsane kṣaumasaṃvṛte | śāstradṛṣṭena vidhinā sambhāraiḥ susambhūtaiḥ ||
சஞ்சயன் கூறினான்—கர்ணன் உதும்பர மர ஆசனத்தில், நுண்ணிய க்ஷௌமத் துணியால் மூடப்பட்ட இருக்கையில், இன்புற அமர்ந்திருந்தான். அப்போது சாஸ்திரம் கூறிய முறையின்படி, நன்கு தயாரிக்கப்பட்ட அபிஷேகப் பொருட்களால் அவனுக்கு அபிஷேகம் செய்யப்பட்டது. பொன் மற்றும் மண் குடங்களில் மந்திரத்தால் புனிதமான நீர் வைக்கப்பட்டது; யானைத் தந்தப் பாத்திரங்களிலும், காண்டாமிருகம் மற்றும் காளையின் கொம்புகளால் செய்யப்பட்ட பாத்திரங்களிலும் தனித்தனியாக நீர் வைக்கப்பட்டது. அவற்றில் மணிமுத்துகள், புனித நறுமணப் பொருட்கள், மருந்துச் செடிகள் சேர்க்கப்பட்டன. அபிஷேகம் நிறைவுற்றபின் சிறந்த ஆசனத்தில் அமர்ந்த அந்த மகாமனத்தையுடைய கர்ணனை அனைவரும் புகழ்ந்தனர்।
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes that authority—especially in a time of conflict—seeks legitimacy through śāstra-guided ritual and public acknowledgment. Kingship is portrayed not merely as power, but as an office established by orderly procedure and communal consent, implying ethical accountability (dharma) even amid war.
Sañjaya describes Karṇa seated on an udumbara-wood seat covered with fine cloth while various groups (brāhmaṇas, kṣatriyas, vaiśyas, and honoured śūdras) perform his abhiṣeka using mantra-consecrated water kept in different vessels and mixed with auspicious substances; afterward they praise Karṇa.